Blockchain eenvoudig uitgelegd (met een analogie)

De gedeelde notebook-analogie

Stel je een groep vrienden voor die de kosten delen. In plaats van de rekeningen aan één persoon toe te vertrouwen, heeft iedereen dat gedaan een kopie van hetzelfde notitieboekje.

Voor elke uitgave schrijven we deze tegelijkertijd in alle notitieboekjes. Als iemand probeert te spieken in zijn notitieboekje, zien anderen meteen dat hun exemplaar niet overeenkomt.

De blockchain is dit notitieboekje, maar dan in een digitale versie. Het wordt gekopieerd op duizenden computers over de hele wereld.

Blokken verbonden in een ketting

De pagina's van het notitieboekje worden genoemd blokken. Elk blok bevat een lijst met transacties: wie wat heeft verzonden, naar wie en wanneer.

Elk nieuw blok bevat een soort vingerafdruk van het vorige blok. De blokken zitten dus aan elkaar vast, als schakels in een ketting. Vandaar de naam: blok en ketting.

Als iemand een oud blok wijzigt, verandert de vingerafdruk ervan. Alle volgende blokken komen niet meer overeen. Het bedrog is duidelijk.

Wie valideert de nieuwe pagina's?

Er is geen leider. Het zijn de computers op het netwerk die op de volgende pagina overeenkomen om toe te voegen. We hebben het over overeenstemming.

Bij Bitcoin zijn het de miners: zij besteden rekenkracht om het recht te hebben een blok toe te voegen. Dit wordt ‘proof of work’ genoemd.

Op andere blockchains, zoals Ethereum, zijn dit ‘validators’ die crypto’s als onderpand blokkeren. Als ze vals spelen, verliezen ze een deel van deze garantie. Dit wordt ‘proof of stake’ genoemd.

Transparant, maar niet noodzakelijkerwijs op naam

Op de meeste blockchains zijn alle transacties dat publiek. Iedereen kan ze bekijken met een site genaamd “block explorer”.

Aan de andere kant zien we geen namen, maar adressen: lange reeksen letters en cijfers. We hebben het over pseudonimiteit, geen anonimiteit.

Als een adres op een dag aan uw identiteit wordt gekoppeld, bijvoorbeeld via een platform waar u uw identiteitsbewijs naartoe heeft gestuurd, wordt de hele geschiedenis ervan traceerbaar.

Wat is het punt eigenlijk?

Het eerste gebruik is valuta: Bitcoin was de eerste blockchain, in 2009.

Toen kwamen ‘slimme contracten’: kleine programma’s die zelfstandig op de blockchain draaien als aan een voorwaarde is voldaan. Ze worden gebruikt om stablecoins, tussenpersonenvrije uitwisselingen of digitale tokens te creëren.

We hebben het ook over blockchain voor het volgen van goederen of het certificeren van diploma’s. Maar veel van deze projecten bevinden zich nog in de testfase.

Grenzen om te weten

Een blockchain wel langzaam en duur vergeleken met een traditionele database. Het kopiëren van elk stukje informatie naar duizenden computers brengt kosten met zich mee.

Een fout is vaak blijvend. Als je crypto naar het verkeerde adres stuurt, kan niemand de transactie ongedaan maken.

Tenslotte zorgt de blockchain ervoor dat het notebook niet wordt aangepast. Het garandeert niet dat wat daar geschreven staat waar of eerlijk is. Een frauduleus project kan heel goed op een blockchain draaien.